Tiroid Bozuklukları Ruh Halinizi Etkileyebilir: Anksiyete ve Depresyonun Altında Tiroid Olabilir

İYİ PSİKOLOG / TÜRKİYE

Tiroid hormonları ruhsal dengeyi doğrudan etkiliyor

Tiroid bezi, vücudun enerji üretiminden beyin fonksiyonlarına kadar birçok sistemi düzenleyen hayati bir iç salgı bezidir. Ancak işlevlerinde görülen bozukluklar yalnızca fiziksel sağlığı değil, ruh sağlığını da ciddi biçimde etkileyebilir. Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Fulya Akın, özellikle depresyon ve anksiyete yaşayan bireylerin tiroid fonksiyonlarının mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Hipotiroidi depresyon, hipertiroidi anksiyeteye yol açabiliyor

Tiroid bezi yeterli hormon üretmediğinde hipotiroidizm, fazla hormon üretimi olduğunda ise hipertiroidizm gelişiyor. Hipotiroidizmde kişi kendini yorgun, isteksiz ve odaklanmakta zorlanır halde bulabilirken; hipertiroidizm sinirlilik, huzursuzluk ve yoğun kaygı haliyle kendini gösterebiliyor. Prof. Dr. Fulya Akın, “Bu belirtiler bazen doğrudan psikiyatrik hastalıklarla karıştırılabiliyor. Oysa altta yatan tiroid problemi varsa, yalnızca terapi veya antidepresan kullanımı yeterli olmayabilir” diyerek multidisipliner yaklaşımın önemine dikkat çekiyor.

Kadınlar daha fazla risk altında

Tiroid bozuklukları kadınlarda daha sık görülüyor. Bu durumun temelinde, kadınların otoimmün hastalıklara genetik ve hormonal olarak daha yatkın olması yatıyor. Haşimato hastalığı gibi otoimmün tiroid bozuklukları, tiroid hormonlarının düzensizliğine yol açarak hem fiziksel hem psikolojik belirtileri beraberinde getiriyor.

Stres, yetersiz iyot alımı ve sigara tetikleyici olabilir

Tiroid hastalıklarının ortaya çıkmasında genetik yatkınlık kadar çevresel faktörler de rol oynuyor. Yetersiz iyot tüketimi, aşırı stres, enfeksiyonlar ve sigara kullanımı tiroid fonksiyonlarını olumsuz etkileyebiliyor. Prof. Dr. Fulya Akın, “Gelişmiş ülkelerde iyotlu tuz kullanımının yaygınlığı sayesinde tiroid hastalıklarının görülme oranı düşüyor. Bu da beslenmenin ne kadar kritik bir rol oynadığını gösteriyor” şeklinde konuşuyor.

Tiroid rahatsızlığı varsa psikiyatrik belirtiler yanıltıcı olabilir

Anksiyete, depresyon, unutkanlık, uyku bozuklukları ve hatta panik atak benzeri şikayetlerin altında bazen sadece bir tiroid düzensizliği yatabiliyor. Bu nedenle özellikle psikolojik belirtilerin yanı sıra kilo değişimleri, üşüme, cilt kuruluğu, saç dökülmesi, çarpıntı gibi fiziksel belirtiler varsa bir endokrinoloji uzmanına danışmak hayati önem taşıyor.

İlaç tedavisi bağımlılık değil, destek

Tiroid hormon dengesizliği ilaçlarla başarılı şekilde kontrol altına alınabiliyor. Prof. Dr. Akın, “Ömür boyu ilaç kullanımı bazı hastaları korkutabiliyor. Ancak bu, bağımlılık değil, vücudun ihtiyacını karşılamaktır. Aynı diyabet veya hipertansiyon tedavisinde olduğu gibi burada da eksik olan hormon dışarıdan verilerek denge sağlanır” diyor.

Doğru beslenme ve yaşam tarzı psikolojik iyileşmeye destek sağlar

Tiroid tedavisine ek olarak dengeli beslenme, yeterli uyku, düzenli egzersiz ve stres yönetimi gibi sağlıklı yaşam alışkanlıkları hem fiziksel iyileşmeyi hızlandırır hem de ruh halini olumlu etkiler. Özellikle anti-inflamatuar diyetler ve yeterli iyot, selenyum, çinko alımı tiroid fonksiyonları üzerinde destekleyici rol oynar. Ancak bu yaklaşımlar ilaç tedavisinin yerine geçmemeli, mutlaka hekim gözetiminde uygulanmalıdır.

Takip ve kontrol, tedavi kadar önemli

Tiroid hastalıklarında doğru teşhis kadar tedavi sonrası takip de oldukça önemlidir. Hipotiroidi ve hipertiroidide düzenli kan testleriyle hormon seviyelerinin izlenmesi gerekirken, tiroid nodüllerinde ultrason takipleri, tiroid kanserinde ise nüks riski için tüm vücut taramaları yapılabilir. Düzenli kontrollerin aksatılması durumunda hem fiziksel hem psikolojik komplikasyonlar artabilir.

www.iyipsikolog.com