Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak’a politik psikolojide uluslararası ödül

Bilge Türk | İyi Psikolog

NEWCASTLE, BİRLEŞİK KRALLIK — Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, politik psikolojiye mesleki ve toplumsal katkıları nedeniyle 2026 Nevitt Sanford Ödülü’nü Newcastle’da aldı.

Ödül, Uluslararası Politik Psikoloji Derneğinin 16-19 Temmuz 2026 tarihlerinde Newcastle Üniversitesinde gerçekleştirdiği yıllık toplantı kapsamında Kaynak’a takdim edildi. Kongrenin ana teması, belirsizlik ve kutuplaşma dönemlerinde ortak zemin oluşturulmasında politik psikolojinin rolüne odaklandı.

Ödül uygulamalı politik psikoloji çalışmalarını onurlandırıyor

Uluslararası Politik Psikoloji Derneği tarafından verilen Nevitt Sanford Ödülü, yalnızca akademik yayın sayısını veya teorik üretimi değerlendiren bir ödül değil.

Derneğin resmî açıklamasına göre ödül; politik psikoloji ilkelerini uygulamada kullanan, ürettiği bilgiyi uygulayıcıların erişimine açan ve siyasetin yürütülme biçiminde olumlu değişime katkı sağlayan kişileri onurlandırmayı amaçlıyor.

ISPP Ödül Komitesi, Kaynak’ın çalışmalarında akademik üretim, kamuoyuyla etkileşim ve kurumsal yapı oluşturma özelliklerinin bir araya geldiğini belirtti. Komite değerlendirmesinde Kaynak’ın Türkiye’de politik psikolojinin gelişmesinde öncü rol oynadığı, alanın daha geniş kesimlere ulaşabileceği akademik ve kamusal ortamların oluşmasına katkı sunduğu ifade edildi.

Bu yönüyle ödül, politik psikolojinin yalnızca üniversitelerde tartışılan teorik bir alan olmadığını; toplumsal çatışmaların, kimliklerin, liderliğin ve kitle davranışlarının anlaşılmasında uygulamalı bir işleve sahip olduğunu da gösteriyor.

Kaynak: Akademik kariyerimin en gurur verici olaylarından biri

Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, ödülü aldıktan sonra yaptığı açıklamada bu başarının akademik kariyerindeki önemine dikkat çekti.

“Bu ödül, akademik kariyerimdeki en gurur verici olaylardan birisi.”

Kaynak, politik psikoloji alanına yönelik ilginin giderek arttığını belirterek psikoloji disiplininin siyasal süreçlerdeki kitle dinamiklerinin anlaşılmasına yeni bir bakış açısı kazandırdığını söyledi.

Genç araştırmacıların önünü açabilecek küçük de olsa bir katkı sunmuş olmaktan mutluluk duyduğunu ifade eden Kaynak, kendisine iletilen kutlama mesajları için teşekkür etti. Kaynak’ın açıklaması Üsküdar Üniversitesi tarafından yayımlanan duyuruda kamuoyuyla paylaşıldı.

Nevitt Sanford Ödülü 1979’dan bu yana veriliyor

Nevitt Sanford Ödülü ilk kez 1979 yılında verildi. Ödülün geçmiş kazananları arasında Ralf Dahrendorf, Ole R. Holsti, Robert Jervis, Margaret G. Hermann, Philip E. Tetlock, Jerrold Post ve Türkiye kökenli psikiyatrist Vamık D. Volkan bulunuyor.

Ancak ödülün “1979’dan beri istisnasız her yıl yalnızca bir kişiye verildiği” yönündeki ifade tam olarak doğru değil. ISPP’nin resmî listesine göre ödül 2009 yılında verilmedi; bazı yıllarda ise ortak kazananlar veya araştırma ekipleri ödüle layık görüldü. Kaynak, 2026 yılı için açıklanan tek ödül sahibi oldu.

Ödüle adını veren Nevitt Sanford, siyasal davranışın psikolojik temellerine ilişkin çalışmalarıyla alanın gelişimine katkı sunan araştırmacılar arasında yer alıyor. Ödül, akademik bilginin gerçek siyasi ve toplumsal sorunların anlaşılmasında kullanılmasını teşvik ediyor.

Politik psikoloji hangi konuları inceliyor?

Politik psikoloji; bireysel psikoloji ile siyasal süreçler arasındaki ilişkiyi inceleyen disiplinler arası bir alan olarak tanımlanıyor.

Liderlerin karar alma biçimleri, seçmen davranışları, siyasal kutuplaşma, milliyetçilik, toplumsal kimlik, propaganda, kolektif travma, çatışma ve uzlaşma bu alanın temel çalışma konuları arasında bulunuyor.

ISPP; psikologlar, siyaset bilimciler, psikiyatristler, tarihçiler, sosyologlar, ekonomistler, antropologlar, gazeteciler ve kamu görevlilerinin katıldığı uluslararası bir yapı olarak faaliyet gösteriyor. Dernek 1978 yılında Los Angeles’ta Jeanne N. Knutson tarafından kuruldu ve bugün farklı ülkelerden 800’ü aşkın üyeyi bir araya getiriyor.

Derneğin yayın organı Political Psychology ise psikolojik süreçlerle ulusal ve uluslararası siyasi gelişmeler arasındaki ilişkileri inceleyen araştırmaları yayımlıyor.

Kaynak çatışma çözümü alanında çalışmalar yürüttü

Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, Üsküdar Üniversitesi Politik Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi Direktörlüğü ile İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanlığı görevlerini sürdürüyor.

Üsküdar Üniversitesinin açıklamasına göre Kaynak, 2015-2025 yılları arasında Oxford Üniversitesi bünyesindeki Çözülemeyen Çatışmaların Çözümü Merkezi’nde kıdemli üye olarak çatışma çözümü üzerine akademik çalışmalar gerçekleştirdi.

Türkiye Bilimler Akademisinin öz geçmiş bilgilerine göre Kaynak, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümünden mezun oldu; yüksek lisans ve doktorasını İstanbul Üniversitesinde tamamladı. St. Andrews Üniversitesinde terörizm ve uluslararası güvenlik alanında eğitim gördü, farklı üniversiteler ile askerî eğitim kurumlarında ders verdi ve 2007-2010 döneminde Bahçeşehir Üniversitesi Rektörü olarak görev yaptı.

Kaynak ayrıca çatışmaların psikolojik boyutunu inceleyen International Dialogue Initiative bünyesinde çalışmalar yürütüyor; TÜBA Uluslararası İlişkiler Çalışma Grubu ile Dünya Sanat ve Bilimler Akademisi üyeliklerini sürdürüyor.

Ödül Türkiye’de politik psikoloji çalışmalarının görünürlüğünü artırdı

Nevitt Sanford Ödülü’nün Türkiye’den bir akademisyene verilmesi, ülkede yürütülen politik psikoloji çalışmalarının uluslararası alandaki görünürlüğü açısından önem taşıyor.

ISPP’nin değerlendirmesinde Kaynak’ın yalnızca kişisel araştırmaları değil, politik psikolojinin Türkiye’de kurumsallaşmasına ve kamuoyuna ulaşmasına yönelik çalışmaları da öne çıkarıldı.

Kimlik çatışmaları, toplumsal travmalar, siyasi liderlik, kutuplaşma ve kitle psikolojisi gibi konuların uluslararası siyasette giderek daha belirleyici hâle gelmesi, politik psikoloji alanına duyulan ihtiyacı artırıyor.

Newcastle’daki 2026 kongresi de “Belirsiz zamanlarda ortak zemin bulmak” temasıyla siyasal kutuplaşma, yanlış bilgi, toplumsal kimlik, demokratik normlar ve çatışma çözümü gibi başlıkları gündeme taşıdı.

Kaynak’a verilen ödül, politik psikolojinin akademi ile sınırlı kalmayan; toplumsal sorunların anlaşılması, çatışmaların yönetilmesi ve farklı gruplar arasında diyaloğun geliştirilmesi için kullanılabilecek bir alan olduğunu yeniden ortaya koydu.

İyiPsikolog.com