2026 YKS tercihlerinde iş garantili bölümler ve yapay zekâ öne çıktı

Bilge Türk | İyi Psikolog

İSTANBUL, TÜRKİYE — 2026 YKS yerleştirme sonuçlarını değerlendiren Uzman Psikolojik Danışman Özgür Akoğlan, gençlerin üniversite tercihlerinde istihdam olanakları, teknik uzmanlık ve mesleki gelecek güvencesini daha fazla dikkate aldığını söyledi.

Üsküdar Üniversitesi Eğitim Kurumları ve Rehberlik Hizmetleri Yöneticisi Akoğlan’ın paylaştığı verilere göre tercih hakkı kazanan son sınıf öğrencilerinin yüzde 45’ten fazlası bu yıl tercih yapmazken, yerleşen adayların yaklaşık yüzde 52’sini daha önce mezun olan adaylar oluşturdu.

Son sınıf öğrencilerinin yüzde 45’ten fazlası tercih yapmadı

Akoğlan, 2026 YKS’ye yaklaşık 2 milyon 255 bin adayın katıldığını, bunlardan 1 milyon 279 bin 439’unun tercih yaptığını belirtti.

Açık ve uzaktan öğretim programları da dahil edildiğinde toplam 730 bin 854 öğrencinin bir yükseköğretim programına yerleştiğini aktaran Akoğlan, bu yılın dikkat çeken sonuçlarından birinin tercih hakkı bulunmasına rağmen üniversite tercihi yapmayan öğrencilerin oranı olduğunu söyledi.

Akoğlan’a göre tercih hakkı kazanan son sınıf öğrencilerinin yüzde 45’ten fazlası hedeflerini bir sonraki yıla bırakarak tercih yapmadı.

Yerleşen öğrencilerin yaklaşık yüzde 52’sinin mezun grubundan geldiğini belirten Akoğlan, bu tablonun öğrencilerin üniversiteye yalnızca bir programa yerleşmek amacıyla bakmadığını, bölüm ve kariyer hedeflerini daha seçici değerlendirdiğini gösterdiğini ifade etti.

Adayların yüzde 40’ının ilk üç tercihinden, yüzde 55’inin ise ilk beş tercihinden birine yerleştiğini aktaran Akoğlan, tercih listelerinin daha stratejik hazırlandığı görüşünde.

İstihdam olanağı tercih kararında daha etkili hale geldi

Akoğlan, 2026 sonuçlarının üniversite tercihlerinde önemli bir zihniyet değişimine işaret ettiğini söyledi.

Öğrencilerin artık yalnızca üniversiteye girme hedefiyle değil, mezuniyet sonrasında karşılaşacakları iş olanaklarını da düşünerek hareket ettiğini belirten Akoğlan, istihdam piyasasında karşılığı daha belirgin olan programların öne çıktığını ifade etti.

Bu eğilimin özellikle teknik alanlar, sağlık programları, bilişim, veri analitiği ve yapay zekâ ile bağlantılı bölümlerde belirginleştiğini kaydeden Akoğlan, gençlerin bölüm tercihlerinde mesleki gelecek güvencesini daha fazla sorguladığını söyledi.

Akoğlan’ın değerlendirmesine göre öğrenciler, iş gücü piyasasıyla doğrudan bağlantısı bulunan eğitim programlarına yönelirken çalışma alanı daha belirsiz görülen bölümlere karşı daha temkinli davranıyor.

Bu değişim, üniversite seçiminin yalnızca akademik ilgi üzerinden değil; eğitim maliyeti, istihdam ihtimali ve kariyer planlamasıyla birlikte ele alındığını gösteren bir tercih davranışı olarak değerlendiriliyor.

Devlet üniversitelerinde doluluk yüzde 99,52’ye ulaştı

Üniversite türleri arasındaki tercih farklılıklarına da dikkat çeken Akoğlan, devlet üniversitelerinin örgün programlarındaki doluluk oranının yüzde 99,52’ye ulaştığını bildirdi.

Meslek yüksekokullarındaki tablo da teknik eğitime yönelik ilginin arttığını gösterdi.

Akoğlan’ın verdiği bilgilere göre devlet meslek yüksekokullarında açılan 481 bin kontenjandan yalnızca 37’si boş kaldı.

Akoğlan, bu veriyi iki yıllık ve mesleğe doğrudan hazırlayan programlara yönelik talebin güçlü göstergelerinden biri olarak değerlendirdi.

Vakıf üniversitelerinde ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Akoğlan, artan eğitim maliyetlerinin etkisiyle vakıf üniversitelerindeki doluluk oranının yüzde 79,70 seviyesinde kaldığını söyledi.

Türkiye genelinde boş kalan yaklaşık 35 bin kontenjanın önemli bölümünün vakıf üniversitelerinin ücretli ve kısmi burslu programlarında bulunduğunu aktardı.

Sağlık ve teknik programlara ilgi devam etti

Başarı sırası şartı bulunan geleneksel mesleklerde de talep yüksek kaldı.

Akoğlan’ın değerlendirmesine göre devlet üniversitelerindeki Tıp, Hukuk, Diş Hekimliği ve Eczacılık programlarının kontenjanları tamamen doldu.

Mühendislik fakültelerinde doluluk oranının yüzde 98’in üzerine çıktığını söyleyen Akoğlan; Matematik, Fizik, Kimya ve Biyoloji gibi temel bilimlerle temel eğitim ve öğretmenlik programlarında da kontenjanların dolduğunu belirtti.

Ön lisans programlarında ise doğrudan çalışma hayatıyla bağlantılı bölümlerin daha fazla ilgi gördüğünü ifade etti.

İlaç Üretim Teknolojisi, Paramedik, Bilişim Güvenliği ve Mekatronik programlarının yüksek talep gören alanlar arasında bulunduğunu kaydeden Akoğlan, öğrencilerin uygulamalı ve teknik uzmanlık sağlayan programlara yöneldiğini söyledi.

Bu eğilim, üniversite tercihlerinde eğitim süresinin yanı sıra mezuniyet sonrasında edinilecek somut mesleki becerilerin de daha fazla önem kazandığına işaret ediyor.

Yapay zekâ programlarında kontenjanlar tamamen doldu

2026 YKS sonuçlarının en dikkat çekici başlıklarından biri ise yapay zekâ ve dijital teknolojilerle bağlantılı programlar oldu.

Akoğlan’ın aktardığına göre Yapay Zekâ Mühendisliği, Makine Öğrenmesi, Veri Mühendisliği, Robotik Sistemler, Yapay Zekâ Destekli Kodlama ve Yapay Zekâ Operatörlüğü programlarında yüzde 100 doluluk sağlandı.

Akoğlan, bu tabloyu gençlerin mesleki gelecek beklentileriyle dijital dönüşüm arasındaki ilişkinin güçlenmesiyle açıklıyor.

Adayların teknik uzmanlık, veri analitiği ve siber güvenlik gibi alanlara yöneldiğini belirten Akoğlan, ilk kez öğrenci kabul eden hibrit programların da ilgi gördüğünü söyledi.

Özellikle İşletme ve Yapay Zekâ gibi farklı disiplinleri bir araya getiren programların üst sıralardan öğrenci almasını, iş dünyası ile teknolojinin birleştiği yeni meslek profillerine yönelik talebin göstergesi olarak değerlendirdi.

Üniversite tercihinde bölüm kadar gelecek planı da önem kazanıyor

Akoğlan’ın değerlendirmeleri, 2026 YKS tercihlerinde öğrencilerin üniversitenin adına veya yalnızca dört yıllık bir programa yerleşmeye odaklanmak yerine mezuniyet sonrasındaki yaşamlarını daha fazla hesaba kattığına işaret ediyor.

Özellikle teknik ön lisans programlarının yüksek doluluk oranları, yapay zekâ ve dijital teknoloji bölümlerindeki yoğun talep ve bazı son sınıf öğrencilerinin tercih hakkı bulunmasına rağmen bir yıl daha hazırlanmayı seçmesi, adayların daha seçici davrandığını ortaya koyuyor.

Uzmanların üniversite tercih dönemlerinde üzerinde durduğu temel noktalardan biri ise yalnızca güncel iş gücü talebine göre karar verilmemesi. Öğrencinin ilgi alanları, akademik yetenekleri, çalışma biçimi, uzun vadeli kariyer hedefleri ve tercih edeceği mesleğin gerektirdiği koşulların birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

Akoğlan da 2026 sonuçlarının genel görünümünü, adayların “istihdam olanaklarını ve rasyonel tercih stratejilerini merkeze aldığı” bir dönem olarak değerlendirdi.

İyiPsikolog.com