Yaz tatilinde çocukları bekleyen dijital tehditler ve 10 önlem

Ahmet Taş | Hosting İstanbul

İSTANBUL, TÜRKİYE — Yaz tatilinde çocukların oyun, sosyal medya ve akıllı cihaz kullanımının artması; kimlik avı, zararlı yazılım, hesap hırsızlığı ve siber zorbalık risklerini de beraberinde getiriyor.

Siber güvenlik şirketi ESET, çocukların ve gençlerin tatil döneminde dijital dünyada karşılaşabilecekleri tehditlere karşı ebeveynlerin alabileceği önlemleri sıraladı. Şirket, akıllı telefonların da bilgisayarlar gibi kişisel ve finansal bilgilere erişebilen cihazlar olduğunun unutulmaması gerektiğini vurguladı.

ESET’e göre ebeveynlerin kendi telefon, tablet veya bilgisayarlarını gerekli güvenlik önlemlerini almadan çocuklarına vermesi, yalnızca çocuğun değil cihaz sahibinin hesaplarını, mesajlarını, fotoğraflarını ve finansal bilgilerini de riske atabiliyor.

Tatil döneminde oyun ve ekran süresi artıyor

Okulların kapanmasıyla çocuklar ve gençler, günün daha büyük bölümünü bilgisayar oyunları, sosyal medya platformları, video uygulamaları ve mobil cihazlarla geçirebiliyor.

Artan kullanım süresi, çocukların güvenilir olmayan internet sitelerini ziyaret etme, bilinmeyen kişilerden gelen bağlantılara tıklama veya kaynağı doğrulanmamış oyun ve uygulamaları indirme ihtimalini de artırıyor.

Siber saldırganlar, özellikle çocukların ilgisini çekecek ücretsiz oyun, oyun içi para, karakter kostümü, hediye kodu veya ücretli bir oyunun ücretsiz sürümü gibi vaatlerden yararlanabiliyor.

Bu içerikler, kullanıcıları sahte giriş sayfalarına yönlendirebiliyor veya cihaza zararlı yazılım yüklenmesine neden olabiliyor. Çocuklar ise karşılarına çıkan teklifin gerçek olup olmadığını değerlendirmekte zorlanabiliyor.

ESET, ebeveynlerin çocukların hangi oyunları oynadığını, uygulamaları nereden indirdiğini ve kimlerle iletişim kurduğunu bilmesinin önemli olduğunu belirtiyor. Uygulamaların yalnızca güvenilir ve resmî mağazalardan indirilmesi öneriliyor.

Sahte oyunlar zararlı yazılım taşıyabiliyor

Virüs, truva atı ve solucan gibi zararlı yazılımlar, çocukların dijital ortamda karşılaşabileceği yaygın tehditler arasında yer alıyor.

Bu yazılımlar; sahte oyun siteleri, üçüncü taraf indirme platformları, forumlar, mesajlaşma uygulamaları veya ücretsiz içerik sunduğunu iddia eden bağlantılar üzerinden yayılabiliyor.

Zararlı bir uygulama cihaza yüklendiğinde parolaları ele geçirebilir, cihazdaki dosyalara erişebilir, kullanıcı faaliyetlerini izleyebilir veya saldırganların cihaza uzaktan bağlanmasına imkân verebilir.

Bazı sahte uygulamalar ise çocuklardan gereksiz kamera, mikrofon, kişi listesi, fotoğraf veya konum izinleri talep edebiliyor. Bir oyunun işleviyle ilgisi bulunmayan izinler istemesi, dikkat edilmesi gereken işaretlerden biri olarak gösteriliyor.

ESET, çocukların cihazlarına kurulacak oyun ve uygulamaların ebeveyn tarafından kontrol edilmesini, kullanıcı yorumlarının ve geliştirici bilgilerinin incelenmesini öneriyor. Kaynağı bilinmeyen dosyaların açılmaması ve korsan oyunlardan uzak durulması gerektiği belirtiliyor.

Kişisel bilgiler sosyal medyada paylaşılmamalı

Çocuklar sosyal medya uygulamalarını teknik açıdan ebeveynlerinden daha rahat kullanabilse de hangi bilgilerin paylaşılmasının risk oluşturabileceğini her zaman öngöremeyebiliyor.

Telefon numarası, ev adresi, okul adı, günlük konum, tatil planı, parola ve kimlik bilgileri gibi kişisel verilerin çevrim içi ortamlarda paylaşılmaması gerekiyor.

ESET, ebeveynlerin çocuklarına internette yayımlanan bir fotoğrafın, videonun veya yazının silinse bile tamamen ortadan kalkmayabileceğini anlatmasını öneriyor. İçerikler başka kullanıcılar tarafından kaydedilebilir, ekran görüntüsü alınabilir veya farklı platformlarda yeniden paylaşılabilir.

Bu nedenle çocuklara herhangi bir içerik yayımlamadan önce kimlerin görebileceğini ve içeriğin ileride kendilerini rahatsız edip etmeyeceğini düşünme alışkanlığı kazandırılması önem taşıyor.

Sosyal medya hesaplarının gizlilik ayarlarının kontrol edilmesi, hesapların herkese açık biçimde kullanılmaması ve tanınmayan kişilerden gelen arkadaşlık isteklerinin kabul edilmemesi de önerilen önlemler arasında yer alıyor.

Kimlik avı mesajları hesap bilgilerini hedefliyor

Kimlik avı saldırıları yalnızca yetişkinleri değil, çocukları ve gençleri de hedef alabiliyor. Saldırganlar sosyal medya, e-posta, oyun içi mesajlaşma veya kısa mesaj yoluyla sahte bildirimler gönderebiliyor.

Bu mesajlarda hesabın kapatılacağı, ücretsiz ödül kazanıldığı, oyun hesabının doğrulanması gerektiği veya bir arkadaşın fotoğraf gönderdiği ileri sürülebiliyor. Kullanıcıdan bağlantıya tıklaması ve giriş bilgilerini yazması istenebiliyor.

Sahte sayfaya girilen kullanıcı adı ve parola doğrudan saldırganların eline geçebiliyor. Aynı parolanın farklı hesaplarda kullanılması durumunda saldırganlar diğer hesaplara da erişmeyi deneyebiliyor.

ESET, çocuklara beklenmeyen mesajlardaki bağlantılara tıklamamaları, göndericinin kimliğini başka bir iletişim kanalı üzerinden doğrulamaları ve hiçbir platformun parola bilgisini mesaj yoluyla istemeyeceğini anlatmanın önemine dikkat çekiyor.

Şüpheli bir bağlantıya tıklanması veya hesap bilgilerinin paylaşılması halinde çocuğun cezalandırılmaktan korkmadan ebeveynine durumu anlatabilmesi için açık iletişim kurulması öneriliyor.

Akıllı telefonlar da bilgisayar gibi korunmalı

Akıllı telefonlarda yalnızca oyun oynanmıyor. Bu cihazlarda e-posta hesapları, mesajlar, fotoğraflar, sosyal medya profilleri, konum bilgileri, kayıtlı parolalar ve bazı durumlarda bankacılık uygulamaları bulunabiliyor.

Bu nedenle çocuklara verilen akıllı telefonlarda da bilgisayarlarda uygulanan güvenlik önlemlerinin kullanılması gerekiyor.

ESET, işletim sistemi ve uygulamalarda otomatik güncellemelerin etkinleştirilmesini öneriyor. Güncellemeler yalnızca yeni özellikler eklemiyor; saldırganların kullanabileceği güvenlik açıklarını da kapatıyor.

Cihazdaki uygulama izinlerinin düzenli olarak gözden geçirilmesi de önem taşıyor. Özellikle kamera, mikrofon, konum ve kişi listesine erişmek isteyen uygulamaların gerçekten bu izinlere ihtiyaç duyup duymadığı kontrol edilmeli.

Kullanılmayan uygulamaların silinmesi, ekran kilidi kullanılması ve cihazın kaybolması halinde uzaktan bulunmasını veya silinmesini sağlayan özelliklerin etkinleştirilmesi de güvenliği artırabiliyor.

Güçlü parola ve iki aşamalı doğrulama kullanılmalı

Çocukların hesaplarında ad, doğum tarihi, takım adı veya “123456” gibi kolay tahmin edilebilen parolalar kullanılmaması gerekiyor.

Her hesap için farklı, uzun ve tahmin edilmesi zor parolalar oluşturulması öneriliyor. Parolaların arkadaşlarla paylaşılmaması ve mesajlaşma uygulamalarından gönderilmemesi gerektiği de çocuklara açık biçimde anlatılmalı.

ESET, mümkün olan bütün platformlarda iki faktörlü kimlik doğrulamanın etkinleştirilmesini öneriyor. Bu özellik, parola ele geçirilse bile hesaba giriş yapılabilmesi için ikinci bir doğrulama adımı istiyor.

Doğrulama uygulamaları, güvenlik anahtarları veya tek kullanımlık kodlar hesap güvenliğini artırabiliyor. Ancak doğrulama kodlarının da parola gibi gizli tutulması ve kimseyle paylaşılmaması gerekiyor.

İç görsel bu bölümün altına yerleştirilebilir.

Ebeveynler dijital dünyanın dışında kalmamalı

ESET, ebeveynlerin çocukları internette tamamen yalnız bırakmak yerine kullandıkları platformları tanımasını ve dijital yaşamlarına yaşlarına uygun biçimde eşlik etmesini öneriyor.

Çocuğun kullandığı sosyal medya platformlarını, oynadığı oyunları ve çevrim içi iletişim kurduğu kişileri bilmek olası risklerin daha erken fark edilmesine yardımcı olabiliyor.

Tarama geçmişi ve cihaz kullanımı kontrol edilecekse bunun gizlice yapılması yerine çocukla açık biçimde konuşulması, güven ilişkisinin korunması açısından önem taşıyor. Geçmişin sürekli silinmesi veya kullanım alışkanlıklarında ani değişiklikler görülmesi, çocukla yargılamadan konuşulması gereken bir duruma işaret edebilir.

Ebeveynlerin siber zorbalık konusunda da çocuklarıyla düzenli iletişim kurması gerekiyor. Çocuklar çevrim içi ortamda tehdit, hakaret, dışlanma veya küçük düşürmeyle karşılaşabileceği gibi farkında olmadan başka bir çocuğa zarar verecek davranışlarda da bulunabiliyor.

Uzmanlar, çocukların yaşadığı bir sorunu saklamadan paylaşabileceklerini bilmelerinin teknik güvenlik önlemleri kadar önemli olduğunu belirtiyor. Yasaklayıcı ve cezalandırıcı bir yaklaşım yerine güvene dayalı iletişim kurulması, çocukların riskli durumlarda yardım istemesini kolaylaştırabiliyor.

ESET, güncel güvenlik yazılımı, güçlü parolalar, iki faktörlü doğrulama, güvenli uygulama indirme alışkanlığı ve düzenli güncellemelerin birlikte uygulanmasını öneriyor.

Hostingİstanbul.com