Çocuklarda Yaramazlık: Gerçekten Sorun mu, Yoksa Yeteneğin İşareti mi?

YUSUF GÜNDÜZ / İYİ PSİKOLOG / ANKARA, TÜRKİYE

Ebeveynler ve öğretmenler için “yaramazlık” çoğu zaman sabır testine dönüşüyor. Ancak uzman psikologlar, çocukların yaramazlık olarak görülen davranışlarının aslında onların doğuştan getirdikleri yeteneklerin filizlenme çabası olduğuna dikkat çekiyor.

Çocuk Dünyaya Yeteneklerle Gelir

Her çocuk doğduğunda öğrenme açlığı, sevme ve sevilme ihtiyacı, paylaşma, saygı, gurur ve yaratıcılık gibi potansiyellerle gelir. Eğitim, bu yeteneklerin gelişmesine ortam hazırlamak demektir. Ancak aileler, okullar ve toplum çoğu zaman bu yetenekleri “engel” olarak görür.

Evde “şöyle ol, böyle ol” şeklindeki yönlendirmeler, okulda “şunu ezberle, bunu anlat” baskısı, yasaların getirdiği katı çerçeveler çocuğun doğal gelişimini kısıtlar. Uzmanlara göre bu baskılar, çocukların evrene yönelttiği “Neden benim hakkımı vermiyorsunuz?” isyanını doğurur.

Yaramazlık, Bir İsyan Değil Gelişim Çabası

Psikologlar, çocukların yaptığı yaramazlıkların aslında yaşama hakkı ve mükemmellik duygusu için verilen doğal bir mücadele olduğunu belirtiyor. Çocuk bu çabasıyla zekâsını, yaratıcılığını ve yeteneklerini geliştirmeye çalışır.

Ancak büyükler bu davranışları bastırdığında çocukların gelişim süreçleri zarar görür. “Yaramaz” olarak etiketlenen çocuklar, aslında geleceğin yaratıcı bireyleri olma yolunda engellenmiş olur.

Şımarıklık ile Yaramazlık Arasındaki Fark

Uzmanlara göre şımarıklık, yaramazlıktan farklıdır. Yaramazlık, gelişim çabasının bir göstergesidir; şımarıklık ise çocuğun yeteneklerinin yaralanmış, bastırılmış ve yönsüz kalmış hâlidir. Yani engellenen her yararlı girişim, çocuğun kişiliğinde yara açar.

Kitap Önerisi: “Çocuğunuzun Başarısı Elinizdedir”

Bu konuda daha derinlemesine bilgi edinmek isteyen ailelere, “Çocuğunuzun Başarısı Elinizdedir” kitabı öneriliyor. Özellikle 152. sayfada yer alan “Küme Çalışmaları” bölümü, yaramazlık ve yetenek gelişimi arasındaki ilişkiyi net bir biçimde ortaya koyuyor.

Kültür Bakanlığı’nın bu kitaptan 2.000 adet satın alıp ülke genelindeki kütüphanelere dağıttığı biliniyor. Dolayısıyla anne-babaların bu kaynağa ulaşması oldukça kolay.

Sonuç: Yaramazlığa Engel Değil, Yol Arkadaşı Olun

Çocuğunuz yaramazlık yapıyorsa bu, kötü bir davranış değil, gelişim için verilen doğal bir mücadeledir. Onu engellemek yerine doğru yönlendirmek, hem zekâsının hem de kişiliğinin sağlıklı gelişmesini sağlayacaktır.

Ebeveynler için en önemli görev, yaramazlığı cezalandırmak değil, bu enerjiyi yapıcı bir şekilde yönlendirmektir.

www.iyipsikolog.com