Hiperaktivite ve Süperaktivite: Karıştırılan İki Farklı Gerçek

YUSUF GÜNDÜZ / İYİ PSİKOLOG / ANKARA, TÜRKİYE

Çocuklarda görülen hiperaktivite bozukluğu, yalnızca ebeveynlerin değil öğretmenlerin de en çok zorlandığı konuların başında geliyor. Ancak uzmanlar, “hiperaktivite” ile “süperaktivite” arasındaki farkların sıkça karıştırıldığını belirtiyor. Yanlış tanılar ve bilinçsiz ilaç kullanımları, çocukların hayatında telafisi zor zararlar bırakabiliyor.

Hiperaktivite Beyinde Biyolojik Bir Bozukluktur

Psikiyatri uzmanlarının açıklamalarına göre hiperaktivite, beynin karar merkezi ile hareket merkezi arasındaki işleyişte ortaya çıkan biyolojik bir hastalıktır. Çocuk aklına gelen düşünceyi süzgeçten geçirmeden harekete döker. Bu nedenle sınıfta yerinde duramaz, arkadaşlarına ya da öğretmenine istem dışı saldırgan davranışlar sergileyebilir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bu davranışların kötü niyetli olmamasıdır. Uzmanlar, “hiperaktif çocuk bilinçsizce hareket eder, niyeti kötülük değildir” diyerek ailelerin bu davranışları doğru yorumlaması gerektiğini vurguluyor.

İlaç Tedavisi Sadece Psikiyatrist Kontrolünde

Hiperaktivite tanısı konulan çocuklara, psikiyatristler tarafından özel dozlarda ilaç veriliyor. Bu ilaçlar genellikle 2 ila 5 saat arasında çocuğun dikkatini toplamasına yardımcı oluyor. Ancak ilacın etkisi geçtiğinde davranış sorunları yeniden başlıyor.

En çok bilinen ilaçlardan biri “Ritalin”. Ancak uzmanlar, bu ilacın kesinlikle sadece psikiyatrist kontrolünde kullanılabileceğini hatırlatıyor. Yanlış doz ya da gereksiz kullanım, çocuğun tüm yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Süperaktif Çocuklar Yanlış Tanı Kurbanı

Uzman psikologlara göre asıl tehlike, süperaktif yani normalden daha yüksek enerjiye sahip, zeki ve üretken çocuklara yanlışlıkla hiperaktivite tanısı konulması. Bu çocuklara sakinleştirici verilmesi, “koşu atına yük atı muamelesi yapmak” ile eşdeğer görülüyor.

Bir psikoloğun ifadesiyle:
“Bir koşu atının değeri yüz binlerce liradır, ama siz onu sakinleştiriciyle sıradanlaştırmaya kalkarsanız en büyük kötülüğü yapmış olursunuz. Aynı şey süper çocuklar için de geçerli.”

Çözüm: Psikoterapi ve Zekâ Oyunları

Hiperaktivite gerçekten mevcutsa ilaç tedavisi bir zorunluluk. Ancak süperaktif çocukların topluma kazandırılmasında en etkili yöntem, psikoterapi ve zekâ oyunları.

Kaliteli sayısal ve sözel etkinliklerle çocukların hem zekâsı destekleniyor hem de hayal gücü gelişiyor. Böylece enerjisi doğru yönlendirilmiş çocuklar, sınıfın “yıldız” öğrencisi olabiliyor.

Sonuç

Hiperaktivite ile süperaktivitenin karıştırılması, çocukların geleceğini doğrudan etkileyen bir sorun. Ailelerin en önemli görevi, çocuklarının enerjisini gözlemlemek, doğru uzmanlara başvurmak ve kesinlikle bilinçsiz ilaç kullanımına yönelmemek.

Çünkü yanlış tanılar, yalnızca bugünü değil, çocuğun tüm yaşamını etkileyebiliyor.

www.iyipsikolog.com