İYİ PSİKOLOG / İSTANBUL, TÜRKİYE — 2 KASIM 2025
Yazar Şermin Yaşar Arda, eşini kaybettikten sonra paylaştığı satırlarda bir cümlenin altını çiziyor: “Buna rağmen değil, bu da dâhil.” Kayıp, ayrılık ve acı — hepsi aşkın hikâyesine dâhil. Bu güçlü anlatı, yasın yalnızca gözyaşı değil; konuşma, hatırlama ve bir “gölge” etrafında toplanma çabası olduğunu hatırlatıyor.
“Sözün bittiği yerde değil; başladığı yerdeyiz”
Taziyeye gelenlerin “Sözün bittiği yerdeyiz” demesi üzerine yazar, yas anlatısının asıl burada başladığını vurguluyor. Çünkü kayıp sonrası yaşam, geride kalanlar için yeni bir dil, yeni bir düzen ve yeni bir dayanıklılık gerektiriyor. Sevdiğini anlatmaya devam etmek, anıları konuşarak korumak yasın dönüştürücü gücünü besliyor.
“Buna rağmen” değil; “Bu da dâhil”
İlişkiye sığan her şey — mutluluk, kavga, kriz, çocukların gürültüsü, yorgunluk ve nihayet ölüm — hikâyenin dışına itilmiyor, tam tersine içine alınıyor. Bu bakış, inkâr yerine kabullenmeyi; “neden” yerine “nasıl birlikte taşırız?” sorusunu öne çıkarıyor. Böylece sevgi bir kırılma noktası değil, genişleyen bir çember hâline geliyor.
Sekoya metaforu: İçeriden yanar, dışarıdan dimdik durur
Anlatıdaki sekoya ağacı benzetmesi, dayanıklılığın yalnızca sertlik olmadığını, için için yanarken dahi etrafa gölge, nefes ve toplanma alanı sunmayı öğretiyor. Yas tutan kişi, “acıdan bal eyleme” niyetiyle hem kendine hem çevresine yer açıyor: Duygunun kıymetini bilmek, ritüeller kurmak ve yakınları bir araya getirmek.
Konuşmanın şifası: “Anlat, doğduğun günden itibaren anlat”
Ölümden önce ve sonra sürdürülen sohbetler, sevginin canlı bir hatıra olarak kalmasını sağlıyor. İlişkinin merkezine diyalogun yerleşmesi, yası katlanılabilir kılıyor.
“Konuşabiliyoruz; bu o kadar müthiş bir şey ki, hiç susmasın, hiç susmayayım istiyorum.”
Bu cümle, ortak dilin ve paylaşılan hikâyenin bir ilişkiyi nasıl taşıdığını yalın biçimde gösteriyor.
Yas yaşayanlara pratik öneriler
-
Ritüel oluşturun: Bir ağacın gölgesinde buluşma, sevilen şarkıyı dinleme, kısa bir mektup yazma… Düzenli ve basit ritüeller duyguyu taşır.
-
Konuşma alanı açın: “Buna da dâhil” diyerek acıyı masanın üstüne koyun; bastırmak yerine paylaşmak iyileştirir.
-
Destek halkası kurun: Aile–arkadaş–uzman üçgeni ile yükü bölüşün; bakım verenlerin de dinlenme hakkı vardır.
-
Kendinize şefkat: Yorgunluk, öfke, suçluluk dalgaları doğaldır. Duygular geçicidir; dalga gelir ve çekilir.
Ne zaman profesyonel yardım?
Uyku–iştah düzeninde kalıcı bozulma, gündelik işlevsellikte belirgin düşüş, yoğun suçluluk–çaresizlik düşünceleri veya travmatik anıların basması uzun sürüyorsa psikoterapi, yas danışmanlığı ve gerekirse psikiyatri desteği önerilir.
"???? ???̆??? ???̆?? ?? ?? ?????" ????????? ??̧????ı? Ö???̈??̈
?̧?? ??????̆? ??̧??? ???????????? ????? ????ı?̆ı ??????̧ı?????? ????????? ??̈???̆??? ??????? ?????: ?̧????? ???̧?? ????
"?????? ??̧?? ????? ??? ?̧?? ???̧? “??̈??̈? ??????̆? ????????” ????. ?̇???? ?? ???????̆??? ????????? ????, ??? ????? ??̧?? ????? ?? ??̈??̈? ???̧???ı?̆ı ????????."
??? ?????????? ???? ????ı??? ?̧?? ???̧ ????ı ???, ? ????? ?̈????? ???????. ????ı??ı?̧???, ??? ?̈??̈? ???? ?? ???????????.
? ????? ??????, ? ????? ???????? ?? ??? ???̧?? ?ı???, ?? ?̈???̈? ????????? ?????...
??? ?????ı?ı ??ı???? ???̧???ı??? ???????? ??? ?????? ????, ???? ?ı? ???̧??????̆??? ??????? ?? ?ı? ???̧??????, ?????̧???.
??̧?ı? ??? ?????̆??? ?????????? ??? ?? ????? ??̈?????? ??̈??????̧???.
???? ??? ???? “???ı? ???ı?????? ?????ı????? ???, ?? ???? ??? ???,” ???? ????????? ??????, ????̧ı??? ??????.
“?? ??? ???????? ???ı? ?????ı?” ????? ??? ??̈?????, “? ???ı? ??? ?? ??̈??̈??̈? ?̈??̈??? ???, ?̈???̈?????” ????.
??? ???????̆ı? ?????, ???. ??̈??̈??̈? ?̈??̈?????? ?????????, ??? ?? ?̈???. ??? ??? “?? ????? ???????? ?????̆??? ???????? ?? ???ı? ???̧??? ???????̆??, ???ı? ???̧ ????????? ??? ?̧????” ??????.
???̧??? ???̆????, ???̧ ????? ??̈? ???? ???????? ?̧?????, ?????????̧? ???????.
??? ???̧ ??????̆??. ??̧?ı? ?? ????? ??̧????, ??ı? ?? ??????̆?? ?? ????? ??̧??...
"???̆??ı?? ????? ??̧?, ?????, ????? ?? ??ı ??̧???????."
?????? ???ı? ????ı ????ı?̧. ???̧??? ?̧?? ???ı? ??????ı.
??? ??̈?????̆??? ??̈???̈?, ???̧??????̆ı?ı ???̧??ı?.
???̆??ı?? ????? ??̧?, ?????, ????? ?? ??ı ??̧???????.
???̧ ???̧????????????? ??????ı, ???̧ ???ı????????????, ? ?? ?̈??? ??̈?̧?̈? ???????????.
????? ???ı?ı? ??????????????, ???̆ı?ı? ?????????, ???̧??ı?, ??? ???̧??ı?.
"???? ??????? ?????????? ???????? '??? ????̈? ??? ?ı?ı? ???ı ??̧ı???ı?, ?????? ???? ??? ?????, ??̈???????? ?̧?? ????? ???ı??ı??? ??? ??̆??̧ ????? ???̧?????.' ???? ????ı?̧?ı?."
??̈? ???? ?????̆ı?? “?̧?? ?̈???̈??̈?, ??̆??̧ ??̧ı?ı? ??????ı” ???? ???????? ??̆???????.
???ı?ı? ????????̆?? ??? ???? ??̈????????? ????, ??? ????? ??̈??? ??? ?̧?? ???̆??.
??̈? ???? ???? ?????, ????? ?? ????, ?????ı ??̈??? ????̧ı????? ???ı?. ???̧ ?ı? ???̧????? ??̆??̧ ??????̧ ???????ı ?????? ?? ?? ??? ??̧ı?ı? ??????̆??? ??̈?̧?̈???? ??̧?? ???? ??̆??ı ?ı ??̈???? ???ı?? ????? ?????, ??? ?? ?? ??̈??? ?????. ???? ??? ?????? ??̆??ı ????ı ?????.
????? ??̆?? ???̧ı ????? ??? ???????? ??̈??̈??? ?????????, ??̈????ı? ?? ??̈??̈? ??̆??ı ?????? ?????, ?? ???? ?̈??̈???̈ ??̆??ı. ??? ? ????? ????????̆????? ???̧???????, ????ı?????? ???????? ??̧ı?ı??? ????????. ?ı??ı?ı? ??̈?̧?̈??? ??? ??̈? ??????? ??????; ???ı???, ???ı??? ?? ????ı??̧? ?̧??̆??ı???. ??? ??????? ????ı?ı, ????ı?̆ı ?ı?̧????? ??̈??̈???̈???, ??̧????? ???ı??? ??????, ??̧? ???? ???? ??? ?????̆? ????, ?????, ???̆???, ????ı?̆ı ????? ???̆??. ??? ??????? ??????̧??? “?????? ??̆??ı?ı? ?????̆? ????̧ ???̧????????̧, ?????? ?????ı??? ????ı???? ??̆??̧???ı? ??̧???? ???? ????????̧.” ???????. ??? ??? ?ı?ı? ???ı ??̧ı???ı?, ?ı??ı?ı? ??̈?̧??̈ ?̈???̈??, ?̧???? ??? ??? ??̈?̧?̈? ?????? ?????? ?̧ı??ı? ????.
"???, ??̈??̈? ?????, ??ı?ı ??? ?????????? ???̧??????̆ı?, ?????ı?, ? ???????ı? ??̈???????? ??????? ??????????̆ı?. "
????? ????????? ?̧?? ???????̧??. ??? ??̈? ?̧????????? ?????? ??? ?ı? ??̈? ?̧ı??ı, ?????? ?? ???? ???? ?????ı. ?????? ??? ????? ???̆?ı?̧ı???. ?????’? ??????? ?????ı??? ?????; “?̈?̧ ?̧?????? ????? ??̈??? ?????, ???? ???̆??? ?? ??̈?̧?̈??̈?????? ????? ??????????” ???? ??????. ???????ı???? ????? “???? ???̆??? ???̆??, ?? ?? ????? ?????????” ????.
?????ı?ı? ?????ı?ı?. ?̧???? ?ı?? ?????. ?? ?????, ?? ??????? ?? ?? ????? ??? ???????, ?̈??̈? ?????, ???ı?ı? ?????, ??ı ?????.
???, ??̈??̈? ?????, ??ı?ı ??? ???emeyi ???̧??????̆ı?, ?????ı?, ? ???????ı? ??̈???????? ??????? ??????????̆ı?. ??? ?? ????? ??? ?ı??ı?ı? ???? ??̈?̧?̈?????? ?̈???̈??.
??????̧ ?? ?̈??? ???? ??? ???????̧ı? ??????̧??, “??? ?? ????ı ?̧?? ??????, ??????” ????.
“?????̧??????????, ????? ?? ?? ? ????? ??̈????̧ ??? ?̧?? ??, ???̧ ??????ı?, ???̧ ????????ı? ?????????.” ????????? ?̧?? ?̧?????? ????ı?̧ ???????????. ?̧?? ?̧?? ???̆?????, ?̧?? ???̧ ????ı?, ??????? ????ı?, ??????̈??̈? ??̈?̆?????? ??????ı ?̧?? ??????? ?????̧????̆ı? ????.
"?????, ???̆???̆?? ??̈???? ???????? ?????..."
?????, ???̆???̆?? ??̈???? ???????? ?????, ???? ????????̧??? ??? ??̈? ????̧ı??. ??? ?̧??? ????????. ?̧???????̆???, ????̧???̆???, ???? ??ı???ı?ı, ?????????ı?ı, ??̧????ı?ı, ?ı??ı??ı????ı?ı, ?ı??ı??ı????ı?ı, ???????????, ??? ?̧?? ?̧???. ?ı????????’?? ??????? ?????????ı ??????????? ???ı??ı ??? ????? ???ı??????. ???? ??? ??????ı???, ??̧????? ??? “???? ????????̧??? ?????’???” ?????.
???? ????? ???????? ?????? ????̧ı?ı?̆ı “????????”; ??? ??? ?????ı??? ?? ???̆??.
????? ????????????? ???ı??ı? ?????̆???? ??? ????????, ??? ???????? ??????ı ????????? ???. ? ?????? ??, ?? ?? ?????...
” ?̧????ı?ı? ?? ?? ????????? ????ı?̧, ?ı??????? ??????̧??; ????̈? ???? ????, ??????? ?????̆ı???. ?ı???? ?̈??? ?̈?̆??????̧???;
???????????? ?̈??̈????, ??????? ??????. ? ??̈???? ??????ı????ı?ı? ?????̧??? ?????̧?̂? ????????; ???? “??????̧???...”

?̧????? ???̧??
Yorumlar (0)